इराकमा १२ नेपालीको हत्या : वैदेशिक रोजगारीको दुःखान्त अध्याय "वैदेशिक रोजगारीले जिन्दगी बन्छ भनेर गएका थिए, तर लासको रुपमा फर्किए।"

यो घटना नेपाली इतिहासकै सबैभन्दा हृदयविदारक घटनामध्ये एक हो, जसले नेपालको वैदेशिक रोजगार प्रणाली, सरकारी संयन्त्रको कमजोरी र अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकारको गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

पृष्ठभूमि : सपनाबाट सुरु भएको यात्रा

सन् २००४ को जुलाईमा, मुनलाइट कन्सल्टेन्सी प्रा. लि. नामक म्यानपावर कम्पनीमार्फत १२ जना नेपालीलाई जोर्डन हुँदै इराक पठाइयो। उनीहरूलाई अमेरिकन कम्पनी Kellogg Brown and Root (KBR) को ठेकेदार मार्फत इराकको अम्बार प्रान्त स्थित अमेरिकी सेनाको क्याम्पमा काम गर्ने भनिएको थियो।तर वास्तविकता भयावह थियो। इराक त्यो समय आतंकवादको चरम अवस्थामा थियो। अमेरिकी सेनाको उपस्थिति, बिद्रोही समूहहरूको आक्रोश, र विभिन्न जातीय द्वन्द्वबीच त्यहाँ काम गर्न जानु जोखिमपूर्ण थियो।

अपहरण र हत्या : त्रासदीको सुरुवात

“We shall not rest until we purify the land of the occupiers and their agents.”

– Ansar al-Sunna समूहको भिडिओ सन्देश

जनआक्रोश : देशभित्रको आगो 

यो भिडिओ नेपालमा सार्वजनिक भएलगत्तै, काठमाडौं उपत्यकालगायत प्रमुख शहरहरूमा भीषण प्रदर्शन सुरु भयो।

• म्यानपावर कम्पनीहरूमा तोडफोड

• मुस्लिम समुदायका पसलहरूमा आक्रमण

• विदेशी कार्यालय, जस्तै Qatar Airways, Etihad मा क्षति

• काठमाडौं उपत्यकामा कर्फ्यू लगाइयो (२०४६ पछि पहिलो पटक)

यस घटनाले धार्मिक सहिष्णुता, सामाजिक सद्भाव र विदेशतर्फ काम गर्न जाने युवाहरूको सुरक्षाको गम्भीर प्रश्न उठायो।

जिम्मेवारीको खोजी

१. म्यानपावर कम्पनी

२. सरकारको नियमन कमजोरी

– इमिग्रेशन, श्रम मन्त्रालय र वैदेशिक रोजगार बोर्डले कागज मात्र हेरेर स्वीकृति दिएको थियो, पृष्ठभूमि जाँच गरिएन।

३. अन्तर्राष्ट्रिय ठेकेदार (KBR)

पीडित परिवारको अवस्था

१२ जना युवामध्ये अधिकांश रोल्पा, गुल्मी, झापा, भोजपुर लगायतका ग्रामीण जिल्लाबाट थिए।

• अधिकांश परिवार अत्यन्तै विपन्न थिए।

• परिवारको एक मात्र कमाउने सदस्य गुमेपछि, शिक्षा, स्वास्थ्य, र आवासमा गम्भीर असर पर्यो।

• मानसिक आघात बेहोर्नुपर्‍यो, धेरैजनाले अझै पनि त्यो भिडिओ हेरेको सम्झनामा पीडा ब्यहोर्दै आएका छन् .